Ertokitik

Sagartegieta

Posted on 2013(e)ko Martxoak 21 by Ander Goñi

Hegoak zabaldu eta zeruan iltzatuta gelditzen diren arrano handi horietako batek ikusi du ertzainen kotxea Maltzaga parean Elgoibarrerako bidea hartzen. Atzeko jarlekuan mutil bakarra dago, eskuak lotuta, ezagutzen ez dituen paraje hauek begira. Martutenera daramate, ezagutzen ez duen mundu batera, Martutenera. Kotxea gidatzen duen ertzaina eta bere aldameneko morroia solasaldi alaian doaz bidean aurrera. Arranoak ez du samin apurra ere igartzen ertzain hauen bihotzetan, euren lana aginduak betetzea omen da.

Arrasaten atxilotu dute mutila. Olandixo magaleko enpresa polit horietako batean lanean ari dela. Lehenik unibertsitatera joan dira bere bila, eta han ez zegoenez, zuzendariak Olandixon gora bidali ditu. Ordenagailu aurrean dagoela, mutilak telefono deia jaso du, harrerako andrea da eta urduri esan dio ertzain parea dituela bere zain. “Lasai, badakit zer den” erantzun, eta eskaileretan bera egin du mutilak. Ez dago ihes egiterik. Mutilak badaki hau gertatu beharreko zerbait dela. Soldaduskari uko eginda, egunen batean gertatu beharra zegoen. Ez du inork behartuko bere gogoaren kontra inongo kuartelean hainbat hilabete pasatzera. Barru-barruan sentitzen duen konbikzio hau antimilitarismoz janzten ere saiatu da, eta epaitu dutenean ere, arrakasta handirik gabe, saiatu da arrazoi lehen hau apaintzen duen ideia eta diskurtsoa aretoan azaltzen. Urte batzuk pasatuta, inork esango dio: “a ti, lo que te pasa es que no te gusta que te manden“.

Ertzain kotxean doan mutilak lehenengoz ikusi ditu Osintxu inguruko paraje estu horiek, muino artean, erreka aldamenean, sigi-saga egiten duen karreteran aurrera. Elgoibarren autopista hartu eta azkar batean Martutenen dira. Ertzainek paketea funtzionario urdinen esku utzi eta alde egin dute. Txapelgorri batek “suerte” esan diola iruditu zaio mutikoari. Zelda huts batean dago, zorutik metro batzuetara leiho txiki bat eta ziega erdian komun zikin bat.

Hogei urte ere pasatuak dira, eta ia egunero, Maltzaga paretik pasatzen naizenean, Sagartegieta Jauregi parean gora begiratu eta begiarekin keinu egiten diot dorretxe zaharrari, geratzen den lekuko bakarrari.

Posted in oroimena, Pasadizoak | Leave a comment

Fakturak, eskuz eta txukun

Posted on 2013(e)ko Otsailak 20 by Ander Goñi

Ander Izagirreren post bat irakurri dut: Le diré que no tengo internet. Bertan, eskuidatzi bat erakusten du Anderrek, jada ikusten oso zaila den kaligrafia txukun batez idatzia.

Burura etorri zait nik ere horrelako perlatxoren bat badudala: San Blas tailerreko faktura bat! Altxor hutsa da hau ere: artikulo bat jan gabe, egindako lanak azaltzen dira eta baita erabilitako materialak ere. Bertako mekaniko arduradunak eskuz idatziak.

Tailerreko bulegoa ere erlikia hutsa da. Ez da ordenagailurik eta egunaren amaieran, idazkaria paper-rollodun kalkulagailu bati egurra ematen ikusiko duzu, eguneko faktura guztien kopuruak tximistaren abiaduran sartzen. Ez da horrelako tailerrik asko geldituko. Inork esango du inefizientea dela, denbora alperrik galtzen dutela eta egun ezin dela horrela lan egin. Baina bere xarma du, nonbait bederen, gauzak patxada eta gustuz egiten dituzte. Bejondeiela!

San Blas tailerreko faktura bat

Posted in enpresa | Tagged idazkera, san blas | Leave a comment

Aittune Juan Martin

Posted on 2013(e)ko Otsailak 3 by Ander Goñi

Orbeak antolatutako saio batean izan nintzen Donostian. Bizikleta berri baten aurkezpena dela eta, Orbea eta CoCreable enpresak, bizikleta hautaketa prozesua hobetu nahian dabiltza.

Bizikleta erosteko orduan kontuan zer hartzen dugun aztertu genuen: nola eta zergatik erabakitzen dugun erostea, zeri ematen diogun garrantzi gehiago eta horrelakoak jorratu genituen.

Orbea All Use Creative Experience, Donostiako saioa

Nire kasua azaltzean, aipatu nuen bizikleta objetu hotz bat baino gehiago dela niretzat. Batetik, buelta bat ematen dudanean, burua “itzali” egiten zait eta lasaitu handia hartzen dut, bestetik, nire egiten ditudan hainbat baloreren erakusgarri bikaina ere ba da: ingurumenarekiko errespetua, “geldi” ibiltzearen plazerra, osasun iturri aparta, eta hainbat gauza gehiago. Ba du bizikletak zerbait: inoiz Jon Artanori bere blogean irakurri diodan bezala, imajina ezinezkoa da bizikleta gainean europa zeharkatzen duen gizaseme gaizto bat.

Eta nire familia eta historiarekin ere harreman estua du bizikletak. Juan Martin Belza, nire aittune izandakoa (Etxarrin ez da aitonarik, aittune izaten dira), bizikleta baten gainean bizi da nire oroimenean. Nekazaria eta 9 seme-alabaren aita, izugarrizko afizioa zion ziklismoari. Bahamontes eta Loroñok herrialde oso bat sesioan jartzen zuten garaian, Tourra hasten zenean periodikoa erosten zuen etapa guztien ibilbidea lortzeko. Egunkari orri hori sukaldeko armairu batean itsasiko zuen egunero-egunero Tourra nondik nora zebilen jakiteko. Agian Xapateroren tabernara ere joango zen irratian etaparen laburpena jarraitzeko. Antza, etapa amaitzen zenean, eguneko sailkapenaren berri ematen zuen kartela jartzen zen tabernan. Tourrak atseden hartzen zuen egunean, “sabatini” eta “festini” izaten ziren egun horietako irabazleak. Espainiako buelta ere inoiz Etxarritik pasatzen bazen, amak egun hori jai izaten omen zuen, egun handia inondik inora.

Aittune Juan Martin, planta ederreko gizona

Garai haietan, nekazariak ez zuen segurantza sozialik izaten, eta gaixotasun batek, osasunean ezeze, sarraski itzela suposatu zezakeen familiaren egoera ekonomikoan. Inoiz amak aipatu dit herriko medikuak hainbat soro eta larreren jabeak zirela, zerbitzuak horrela ordaintzen baitzituen dirurik ez zuenak. Bederatzi seme-alaben aita zen nire aittunak, beraz, kartero lanak hartu zituen segurantza sozialaren babesa jasotzeko. Hainbat urte eman zituen Ergoiena aldean gutun eta bestelakoak partitzen, bere bizikleta lagun zuela. Elurrak bizikletan ibiltzea ezinezkoa egiten zuenean, zaldiz egiten zituen banaketak.

Esan bezala, nire haurtzaroan bizikleta gainean gogoratzen dut aittune. Ez zituen traktor eta horrelakoak maite eta bere bizikleta “Razesa” berdean ibiltzen zen batetik bestera, aizkora txiki bat uhalean trabaturik zeramala. Lizarragako portuan behera ere inoiz ikusi zuten zuhaitz adaxkaren bat jarlekuan trabatu eta zoruaren kontra arrastaka zeramala freno gisa. Hil ere horrela egin zen, bizikleta gainean bihotzekoak jota, 1991ren urtarrilaren batean, 79 urte zituela.

Posted in bizikleta, oroimena, Pasadizoak | Tagged aittune, bizikelta, etxarri, familia | Leave a comment

Betor Nagore

Posted on 2012(e)ko Azaroak 22 by Ander Goñi

Donostian izan naiz, Betor jardunaldien bostarren hitzaldian. Nagore Guarretxena izan dugu Akting enpresaren sorrera eta lanaren berri ematen. Ingeniari talde batek sortutako enpresa da eta egun BarraBarra, Kulturize (mundiala bideoa) edo DingaDanga bezalako aplikazioak plazaratu dituzte.

Ingeniaritza enpresa izaki, bezeroei proposamen zabala luzatzen diete: zertan lagundu zaitzaket? Ingeniaritza ikasi eta gustuko dugunon edonoren ametsa! polita baita oso arazo berri bati irtenbide bat emateko bidea; Erronka delako, dakizuna aplikatu eta ez dakizuna ikasi egiten delako, emaitzak lortzen direlako (sarri onak).

Harrigarria egin zait horrelako formatu txikiko hitzaldi batean, kooperatiba handi bateko kide pare bat ikusteak. Hitzaldi hauetan nekez ikusi daiteke horrelakorik. Esango nuke deskonexio handia dagoela enpresa “handi” eta ekintzaileek sortutako enpresa “txikien” artean, eta enpresa txiki hauek IT (Informazio Teknologia) / internet / komunikazio eta horrelakoetan aritzen badira, zer esanik ez. Nago, Akting enpresa ingeniaritza enpresa bat denez, horrek erakarri dituela hitzaldira, baina honetan (ere) oker egon naiteke. Deskonexio honen erakusgarri da hitzaldian bertan entzule batek bota duen galdera moduko hausnarketa. Enpresa handi batek Akting bezalako enpresa baten existentziaz nola jabetu daitekeen galdetzen zuen, eta honen inguruan aritu da hausnarketan.

Suposatzen dut, enpresa txikientzat plaza zaila direla enpresa handiak. Enpresa handiak, askotan, ziurtasuna lehenesten dute (hautaketa egin duenarena askotan), eta horrelakoetan tamaina faktore garrantzitsua da askorentzat.

Hau guztiagatik, oso ekimen polita iruditzen zait Betor. Gurean dagoen potentziala erakusten saiatzen delako, hitzaldi hauek euskara hutsean egiten direlako eta gurean dihardugun enpresa handi / txikien arteko elkar-ezagutze gune bat izan daitekeelako. Hori bai, bertaratzeko gogoa behar da; agian, enpresa handiko lagunak plazaratzen zuen kezkaren antidotoa.

2012.12.14 Eguneraketa: Hemen hitzaldiaren bideoa:

Posted in enpresa, Internet | Tagged akting, betor | Leave a comment

ownCloud, probatzen

Posted on 2012(e)ko Azaroak 6 by Ander Goñi

Gure fitxategiak eskura ditugun gailuetan izateko software berria ezagut dut berriki. Dropbox zerbitzu ezagunaren funtzionalitate berberak eskaintzen ditu, baina Dropboxekin alderatuta, ezberdintasun garrantzitsu parea ditu ownCloudzerbitzuak: Software irekia da eta norberak jartzen du zerbitzaria; hau da, norberak sortu behar dugu bolo-bolo darabilgun “laino” hori.

ownCluden logoa

Laino edo hodeian kokatzen den zerbitzua izanik, honako funtzionalitate hauek eskaintzen ditu:

Zure fitxategiak gordetzeko, web zerbitzari bat beharko duzu eta zerbitzarian bertan gordeko dira zure fitxategiak
Zure fitxategiak web interfaze bat erabiliz atzitzeko aukera izango duzu.
Zure gailuetan, ownCloud-en bezeroak instalatzeko aukera izango duzu. Horrela, fitxategiak zure gailuan dagoen karpetaren batean ere izango dituzu eskura modu sinkronizatuan. Karpeta horretan sartutakoa, zure zerbitzarira igoko da, eta zerbitzarira beste nonbaitetik igotzen dena (web interfaze edo ownCloud bezeroa instalatua duzun beste gailu batetik) zure karpetan ere agertuko da.
ownCloud sistemak, bere funtzionalitateak zabaltzeko “aplikazioak” onartzen ditu, hots, garatzaileak arau batzuk jarraiki sortu ditzaketen funtzionalitate berriak. Aplikazio hauen bidez, ownCloudek egutegi bat eskaintzen du, musika erreproduzigailu bat edo erabiltzaileak LDAP zerbitzu batekin lotzeko aukera. Aplikazio biltegian pasiera bat emanda, bertan zer dagoen ikusi dezakezue: http://apps.owncloud.com/

Norberak bere zerbitzaria jarri behar izateak, erabiltzaile soilengandik urrundu egiten du ownCloud, baina informatika sistemen ezagutza apur bat duenak, azkar batean sortuko du sistemak behar duen azpiegitura.

Hemendik aurrera datorrena txapa teknikoa da, baina amaiera arte irakurtzen jarraitzen duenarentzat, saria egongo da!

Labur laburrean, hauek lirateke ownCloud martxan jartzeko eman beharreko pausuak

Zerbitzari bat behar izango dugu. Proba egiteko, modu errazena, VirtualBox bezalako software batekin, norberaren ordenagailuan linux sistema eragilea (Debian, Ubuntu, …) darabilen zerbitzari bat instalatzea izango da.

Zerbitzari honetan, Apache web zerbitzaria eta mysql datubase zerbitzaria instalatu beharko dugu, eta PHP hizkuntzarentzat euskarria ere eskaini beharko du. Ubuntu zerbitzari bat erabiltzen badugu, zerbitzariak eskaini beharreko zerbitzuak aukeratzeko orduan “LAMP” hautatzen badugu, aurreko eskakizun guztiak beteko ditu zerbitzariak.

ownCloud aplikazioa jaitsi eta gure web zerbitzariaren erroan instalatuko dugu:
# wget http://mirrors.owncloud.org/releases/owncloud-4.5.1.tar.bz2 # mv owncloud-4.5.1.tar.bz2 /var/www # tar -jxvf owncloud-4.5.1.tar.bz2 # rm owncloud-4.5.1.tar.bz2 # chown www-data:www-data owncloud --recursive

ownCloudek beharko dugun datu-basea ere sortu beharko dugu. Mysqlren kontsola erabiliz, adibide gisa, owncloud izena duen datu-base bat sortuko dugu eta owncloudusr erabiltzaileak (owncloudpwd pasahitza duenak), bertara sartzeko baimena izango du baldin eta makina beretik egiten badu konexioa. Horrela egin daiteke:
mysql> create database owncloud; mysql> grant all on owncloud.* to 'owncloudusr'@'localhost' identified by 'owncloudpwd'; mysql> flush privileges;
ownCloud zerbitzuak, fitxategiak gordetzeko biltegi bat ere behar du (karpeta jakin baten bidea). Web zerbitzaritik kanpo jarri dezakegu. Esaterako:
# mkdir /opt/owncloud # chown www-data:www-data /opt/owncloud --recursive

Web nabigatzaile bat erabiliz, owncloud web aplikazioa atzituko dugu. ownCloud dagoen makina beretik egiten badugu, http://localhost/owncloud izan daiteke idatzi beharreko helbidea.

Orrian sartzean, ownCloud aplikazioak, falta dituen paketeen berri eman diezaguke. Makina berri bat erabiltzen baduzu, nik adibide hau osatzeko egin bezala, “gd” paketea falta duela esan dezake. Beraz, ownCloud-ek behar duen php5-gd paketea instalatu beharko dugu:
# sudo apt-get install php5-gd # sudo /etc/init.d/apache2 restart

Sistemaren menpekotasun guztiak beteta, ownCloudek konfigurazio orri bat eskainiko digu. Bertan, honako datu hauek sartu beharko ditugu:

Administratzaile baimenak izango dituen erabiltzaile baten login eta pasahitza
ownCloudek fitxategiak gordetzeko erabiliko duen karpetaren bidea. Gure adibidea jarraiki, ‘/opt/owncloud/data’
Datu baserekin konexioa egiteko beharrezko datuak: datu-base izena, erabiltzailea, erabiltzailearen pasahitza eta datu-basea dagoen zerbitzariaren izen edo helbidea. Aurrerago sortu ditugun datuak jarri beharko ditugu hemen (datu-basea: owncloud, erabiltzailea: owncloudusr, pasahitza: owncloudpwd, zerbitzaria: localhost)

Hau eginda, prest dugu ownCloud.

Gure gailuetatik ownCloudekin konektatu eta modu sinkronizatuan fitxategiak kudeatzeko, ownClouden bezeroren bat instalatu dezakegu. Android plataformarako ere aurkitu dut bezero bat: http://owncloud.org/support/android/.

Android aplikazioaren pantaila-kaptura

Eta bonus-track moduan, agindu bezala, oparitxoa orain. Inork ownCloud probatu nahi badu, hemen du aukera: http://owncloud.agonirena.com; zerbitzura sartzeko, demo logina erabili dezakezu: erabiltzaile izena: demo eta pasahitza ere: demo. Erabiltzaile honi, 50 megatako muga edo quota jarri diot.

Etxeko erabiltzaile xumearentzat Dropbox bezalako zerbitzu bat nahiko izan badaiteke ere, baliabideak eta ezagutzak dituzten erakunde zein enpresentzat alternatiba egokia izan daiteke. Datuak gure etxean izango ditugu eta biltegiaren muga guk jarriko dugu.

Posted in azpiegiturak, Internet, software librea | 1 Comment

kanpinak, bilakaera

Posted on 2012(e)ko Azaroak 4 by Ander Goñi

Domusantuko zubi honetan (laster halloween zubia) egun pare bat eman ditugu Arabako kanpin batean, Pobes ondoan dagoen El Roble Verde kanpinean. Maila goreneko kanpina, piszina estalia, taberna, komun txukunak, jabe jatorrak eta mendiko bizikleta gustuko dugunontzat, paradisu txiki bat.

Azken urte hauetan kanpinetan ematen ari diren zenbait aldaketa garbi ikusten dira kanpin honetan:

Ia urte osoan zabalik dagoen kanpina dugu hau, eta horretarako, bungalow mordoa sartzen dituzte eta partzela libre kopurua jaitsi egiten da. Bungalowen jabe eta karabanak bertan paratzen dituztenak dira kanpinaren errentagarritasunaren oinarri nagusia.
Kanpinean sartzea herri batean sartzea bezalakoa da, bertako asko dago eta gehienak elkar ezagutzen dute. Apur bat kanpotar sentitzen da egun batzuk pasatzera gerturatzen dena.
Ez da hain merkea partzela bat hartu eta egun batzuk pasatzea. Esaterako, karabana bat erabiltzen duen gu bezalako famili ugari batek, 44 euro inguru ordaindu behar ditu eguneko, eta kanpinak berak eskaintzen dituen bungalowetan, 60 euro ordaindu beharko genituzke.

Inguru zoragarrian dago kanpina eta merezi du bertan egonaldi bat egiteak, baina pena moduko bat ematen dit aspaldiko kanpin eredua galtzen ari dela ikusteak. Amaitzen ari da modu merkean egun batzuk pasatzeko aukera eta “ciudad de vacaciones” modukoak gailentzen ari dira.

Inor animatzen bada, inguruan dituzue Anañako Gatz Harana, Santa Katalina lorategi botanikoa, Valderejoko Parke Naturala edo Gasteiz bera.

Posted in aisia | Leave a comment

III Blogs & Bikes – Kisale

Posted on 2012(e)ko Urriak 18 by Ander Goñi

Kisalek antolatutako Blogs & Bikesen III edizioan izan ginen. Bikes-ekin bete genuen eta oraingoan Blogs-ekin betetzea tokatzen da.

Familian egiteko plan aproposa prestatu zuten Kisalekoek: Azkoitiatik atera eta Urola ibai ondotik trenak garai batean egiten zuen arrastoa jarraituz, Legazpiraino. Malda suabea oso eta joan etorria, guztira, 42 kilometro.

Horrelako planetan, kostata bada ere, lortzen dut gure tropa animatzea, eta igandean, goiz, Azkoitia aldera abiatu ginen bizikletak furgoneta atzealdean lotuta genituela.

bizikletak furgonetaren atzean kargatuta

Kilometro gutxi batzuk eginda, Matiena baino lehen, jasotako zebra-bide horietako batean, bizikleta guztiak jausi dira bizikleta euskarriarekin batera, karretera erdi-erdian; Katastrof!
Arnasa sakon hartu, bizikletak askatu eta bazterreratu ondoren, euskarriarekin batera, denak furgonetan sartu eta Azkoitiara abiatu gara, gure buruari, mantra gisa zera errepikatuz: “Eskerrak ez den autopistan, 120 kilometro orduko abiaduran gertatu…”

Azkotiara heldu, eta gure bidaikideak agurtuta, azkar batean bizikletak atera eta bidean jarri gara.

Martxan jartzeko prest

Egunak zer eman zuen jakiteko, esteka pare bat dituzue hemen: Kisaleren blogetik eta Itxaspeko blogetik ateratakoak.

Aurreko kronikak irakurtzen badituzue, ikusiko duzue eguna, oztopoak-oztopo eta istripu txikiren bat tarteko, primeran pasatu genuela. Gure kronika partikularrean apunte pare bat egingo nituzke:

Familia bizikletan

Bat: martxan hasi eta segituan, gure alaba “aspertzen” hasi zen, eta petraldu orduko, Kristina bere parean jarri, palike apur bat eman eta eguna salbatu zigun.Thanks Kristina!
Bi: Bizikleta ondo pasatzeko trastea bada, eta taldean joanda, balore batzuk ikasi eta barneratzeko aukera ere eskaintzen du. Bueltakoan, gureak ziztu bizian abiatu ziren, eta santiamen batean, oso atzean gelditu ginen taldeko kideok. Ume eskapatuak arrapatu eta aldapan elkarrekin joan ginen bezala, gainbeheran ere horrela joango ginela esan, frenatu eta taldea itxoitea tokatu zen.

Bizikletan bostok ondo moldatu garela ikusita, begiz jota ditut inguran ditugun natur bideak… Arditurri, Plazaola, Bidasoa, Vasconavarro, Montes de Hierro, Oja ibaia

To be continued…

Posted in bizikleta, haurrak, kirola | 3 Comments

Katea garbitzeko katxarroaren unboxing modukoa edo

Posted on 2012(e)ko Urriak 2 by Ander Goñi

Badira aste batzuk Kisaletik bizikletaren katea garbitzeko asmoarekin gauza parea erosi nituela: BBB etxeko kateak garbitzeko makina eta likido deskoipetzailea. Eskatu eta segituan etorri baziren arte, gaurdaino, kaxa zabaldu gabe izan dut, noiz erabiliko zain.

Bizikleta zaharrari zulatu bat konpontzen nenbilela, katean ugerra eta zikinkeria franko zegoela ikusita, makina berria mustutzera animatu naiz.

Kaxa zabaldu eta sorpresa! opari doblea aurkitu ditut kaxan: katerako olioa eta barrita enerjetikohorietako bat.

Kisaleri eskatutako katea garbitzeko makina, deskoipatzailea eta opari parea!

Makina deskoipetzailearekin bete dut eta oso erabilerraza egin zait. Koipeak kenduta, makina berriz ere ur eta xaboi apur batekin bete dut eta pasada batzuk emanda, zera baino garbiago geratu da katea.

Katea makinarekin garbitu eta gero.

Olio apur bat bota eta listo.

Sarean, makina nola erabili erakusten duen bideoren bat aurkitu dut. Bideoan agertzen den makina ez da justu-justuan nik erositakoa, baina nola erabiltzen den ikusteko balekoa da.

Posted in bizikleta | Tagged bizikleta, garbiketa, kisale | 2 Comments

Aholkulariak eskaileretan gora

Posted on 2012(e)ko Uztailak 2 by Ander Goñi

Batzuetan, eskaileretan gora trajez jantzitako gizaseme batzuk ikusten ditut. Aholkulariak dira eta inoiz, enpresako plan estrategikoa egitera etortzen dira. Hauek esaten dute enpresaren etorkizuna nondik nora joan beharko litzatekeen; zer ekoiztu, enpresa nola antolatu, zein merkatuetara bideratu eta horrelakoak. Continue reading →

Posted in enpresa | Tagged aholkulariak, enpresa | 2 Comments

guifi.net

Posted on 2012(e)ko Martxoak 5 by Ander Goñi

Berriako Zibergela atalerako berriki idatzi dudan artikulu batean, guifi.net sare librea hartu nuen gaitzat. Guifi.net sarea zer den, nola hedatzen den eta zer zerbitzu eskaintzen dituen azaltzen saiatu nintzen baina ez nuen nire helburua lortu; irakurle batek behintzat esan zidan ez zuela gauza askorik ulertu, argitasun baina iluntasun gehiago sortu zizkiola artikuluak.

Kritika nire amarengandik etorriko balitz, ba tira, neurri batean ulergarria izango litzateke, baina informatika ikasketak dituen batengandik etorrita… kale egin dudala onartu egin behar!

Egunotan, beraz, buruari bueltak ematen ibili naiz, guifi.net zer den azaltzeko modu egoki baten bila. Eta uste dut gauzak gehiago argituko dituen azalpena badudala. Lan egiten dugun enpresako sarea edo ikastetxe batean egon daitekeen instalazio informatikoa erabiliko dut adibide gisa.

Demagun, lantoki batean sare informatiko bat erabiltzen dutela. Sare informatiko horren baitan, hainbat ordenadore, zerbitzari eta aparailu daude elkar konektatuak, eta sare honen bidez, bertako langileek hainbat zerbitzu dute eskura: posta elektronikoa, internet edo enpresa kudeatzeko erabili daitezkeen hainbat aplikazio informatiko. Sare honetako ordenagailuak interkonektatzeko haridun sare bat dugu, kable luzez osatua. Sare barruko zerbitzuak erabiltzeko, sare barruan egon behar dugu, eta printzipioz, saretik kanpo ez dago bertako zerbitzuak erabiltzerik. Beraz, gure enpresak sare propioa du, eta hor kanpoan internet bezala ezagutzen dugun beste sare erraldoi bat dago. Gure enpresako langileak internet erabili ahal izateko, Zuntztel izeneko telefonia operadore batekin kontratu bat sinatu dute eta bi sare hauek lotzen dituen lotura bati esker, gure langileek interneten nabigatzea posible dute, hau da, euren saretik kanpo dagoen zerbitzu bat erabiltzeko moduan dira. Langile guztiek, internet konexio berdina erabiltzen dute, ez du zertan bakoitzak Zuntztelekin kontratu bat egin beharrik. Zer ordaintzen dute gure langileek euren sare propiora konektatzeko? ba ezertxo ere ez. Enpresak hasieran egin duen inbertsio bati esker, azpiegitura informatiko bat sortu da eta berau martxan izateak sortzen dituen mantenu gastuak besterik ez dira ordaintzen.

Pentsa dezagun orain, Obaba izeneko herri bateko udaletxeak, herri horretako etxe guztiak lotuko dituen sare bat sortu nahi duela. Sare horren bidez, etxe guztiak konektatuak izango dira, eta adibidez, herritarren arteko telefono deiak sare hau erabiliz egingo dira, doan. Udaletxeak bidaltzen dituen bando eta jakinarazpenak sare honen bidez hedatuko dira, eta herritarren esku ere disko zerbitzari handi bat jarriko du, edonork bere argazki edo dokumentuak bertan gorde ditzan. Sare hau sortzeko, Obabako elizaren dorrean antena igorle bat jarriko da, eta etxe bakoitzaren teilatu edo balkoian, antena honi begira dagoen hargailu bat, ezagutzen ditugun telebista antenaren modukoak, hau da, airez hedatzen den seinale bat hartzeko gai den aparailua.

Obabak sare bat osatzen du, bere ordenagailu eta sare azpiegiturarekin. Bertako herritarrek ez dute ezertxo ere ordaintzen sare hau erabiltzeagatik, udaletxea da jasotzen dituen zergak baliatuz azpiegituraren gastuak ordaindu dituena. Hemen ere bi mundu ezberdin ditugu, printzipioz isolaturik dauden bi sare: Obaba.net eta Internet sare erraldoia. Obaba.net erabiltzen duen herritar batek ordea, ba du Zuntztel operadorearekin kontratatu duen Internet konexioa eta bere etxean, “proxy” edo zubi lana egiten duen aparailu bat instalatuz, Obaba.net eta Internet lotu ditu, eta eskuzabala denez, bere herrikideei proxy edo zubi hau nola baliatu dezaketen azaldu die. Beraz, Obabako herritarrek, Obaba.net-ek eskaintzen dizkien zerbitzu guztiez gain, Internet ere erabili dezakete, herrikide eskuzabalaren konexioari esker.

Egun batean, Obabako IKT arduraduna bailara batzarrera joan da eta egin dutenaren berri eman die inguruko herriko ordezkariei. Ordezkari hauek, ideia ontzat eman eta gauza berbera egin dute euren herrietan. Aurrerago, euren herriak interkonektatuko dituzte, eta apurka-apurka, Obaba.net zen horri hainbat sare txiki lotuko zaizkio, eta apurka-apurka sare handi bat sortuz joango da. Sare horren jabetza erabiltzaile guztien artean partekatuko da, eta sare horren mantenuan, denek hartuko dute parte, bakoitzak bere azpiegitura mantenduz.

Kontu gisa azalduta, hau litzateke guifi.net sarearen garapenaren kronika. Lur eremu batean seinalea barreiatzen duen antena horri “supernodo” deitzen diote, eta horrelako bat instalatzeak suposatzen duen gastuei aurre egiteko, ekarpen programak jartzen dira martxan. Guifi.net webgunean, sare hauek osatzeko eta interkonektatzeko beharrezkoak diren xehetasun tekniko guztiak eskaintzen dira eta horretaz gain, sare hau kudeatuko duen web aplikazioa ere erabili daiteke. Sare honek behar duen babes legalaren kargu ere egiten da guifi.net izena duen fundazioak.

Norena da guifi.net? berau erabiltzen duten erabiltzaileena, norbanako edo elkarteak, hauek baitira sarea hedatzen duten aparailuak erosi, instalatu eta mantentzen dituztenak.

Guifi.net internet da? ba ez, baina badago guifi.net erabiliz internetera konektatzea, Obabako herritar eskuzabalari esker.

Guifi.net-i buruz gehiago irakurri nahi baduzue, hainbat esteka bildu ditut hemen: http://www.delicious.com/agonirena/guifi.net

On egin!