Ertokitik

Arrasaten izan gara gaurkoan, demokrazia ekonomikoaren inguruan antolatutako topaketan.

Bertan jorratutako gaiak, izugarri intesgarri egiten zaizkit. Lanaz aritu gara, antolaketaz, pasioaz, soberaniaz, kudeaketa ereduaz eta abar. Eta baita kooperatibetaz, kooperatibak, demokrazia ekonomikoa bideratzeko formula bat izan daitezkeelako.

Nik bizi izan dudan esperientzia kooperatiboa nahiko xelebrea da: Alecopen eman nituen nire lehen urratsak; “mes currau, mes cobraú” esaten genuen. Sasi -bazkide bilakatzeko, lehen hilabetetan, gure soldata urriaren zati bat ekarpen gisa sartzen genuen enpresan. Gero, Olandixoko maldan gora LKSen izan nintzen baina han ere ez zen giro, ikasle-bazkidea bainintzen. Idekon lanean nengoela, Ortza enpresaren bazkide egin ninduten. Jada itxita dagoen enpresa naparrean ez naiz sekula izan. Egun Danobat Taldean egiten dut lan Goitiko bazkide gisa, bigarren mailako kooperatiba batean. Honek esan nahi du, kooperatibaren jabegoa beste enpresa batzuen esku dagoela. Beraz, “nire” enpresan egiten diren asanbladetan, gonbidatu huts bat besterik ez naiz.

Enpresa handi batean lanean beraz, eta nire lantokian hartzen diren erabakietan parte hartzeko aukerarik gabe. Kuriosoa bada ere, Arrasateko kooperatibetako jenderik apenas ez da izan topaketan, aspaldian, kooperatiben arrasto sozial eta ideala galtzen ari direla asko entzuten den arren.

Hizlarien artean hauek nabarmenduko nituzke:

• Grupo Cooperativo de las Indias Electrónicas-eko Manuelek, osatu duten egitura kooperatiboaren berri eman digu. Kooperatiban sartu nahi duen norbaitek bertan egin behar duen ibilbidea ere azaldu digu. Nabarmendu du, bertan ez dagoela lanposturik, lanak eta pertsonak baizik eta saiatzen direla, hautagaiek, bere ibilbidean, hainbat lan ezberdinetara bideratzen, “pluriespezialista” bilakatzen.
• Aitor Otxoa ikasleak LEINN-en berri eman digu, eta lan egiteko dituzten modutaz aritu zaigu, “learn by doing” aipatzen zuen berak. Aularik ez, teoria justuan eta esperientzia eta proiektu asko.
• Julen Iturbek, enpresa irekietaz aritu da eta biltzen ari diren hainbat kasu errealen berri eman digu. Beste mundu bat posible dela, egun, ohikoak diren kudeaketa ereduen alternatibak badirela.
• Jon Sarasuak, Bagara proiektuaren berri eman digu. Leniz bailarak zer gizarte mota izan nahi duen pentsatzen dabiltza eta autogestioa sustatuz, hainbat ekimen jarri dituzte martxan hainbat esparrutan. Nik uste dut gure begietan dirdira sortu dutela bere hitzek.
• Pablo Aretxabalak GBE-NER -en berri eman digu. Hainbat enpresatan ezarri dituzten aldaketak erakutsi dizkigu

Bazkal aurretik eman zen elkarrizketan, ekintzailetasuna (emprendizaje esateko aurkitu dudan hitza da) dela eta, gaur egun ematen diren arazo batzuk aipatu ziren:

1. Oso jende gutxi batzen dela ekintzailetasunaren inguruko jardunaldietan, eta batzen direnak, gehienbat, gizonezkoak direla.
2. Gizarteak ez duela ekintzailetasuna sustatzen, aldiz, obedientzia bultzatzen duela, konformismoa, eta hau nabariago dela emakumeen artean.
3. Ekintzaileak, bere lana inkonformismotik abiatzen duela.

Bazkal ondoren, topaketako partaide euskaldunok, txoko batean, Euskal Herriko kooperatibismo eredua izan dugu hizpide, eta honi segida emango dion lantalde bat sortzeko ideia ere azaldu da bertan.

Elkarrizketa amaitu baino lehen, ospa egin behar izan dut eta bertan utzi ditut @teketen, @birasuegi, @aurbieta, @ketari, @iptx eta beste guztiak.

Topaketa honetan entzun ditudan gauzetatik, hausnartu beharreko gauza pare batekin gelditzen naiz.

1. Nola bultzatu daitekeen gurea bezalako enpresa handi batean, pertsonak hainbat lan egiteko gaitasuna, egun bizi dugun espezialitatearen aurrean.
2. Gizarteak ekintzailetasuna nola bultzatu edo uxatzen duen inguruan hausnarketa egin.

Investic-eko iruindar katxondo pare batekin izan naiz bazkaltzen, eta hau idazten ari naizen ordenagailu deskatxarratuari shift teklak salto egin dion momentu justu honetan, katxondo horietako batek esan duena darabilt buruan bueltaka “me he comprado un mac porque a nivel de hardware no tiene rival…”.

Lagun batek eman dit, Chimamanda Adichie idazle nigeriarraren berri. TED webgunean ikusi ahal izan dut bere hitzaldi bat, bertsio bakarren arriskuen inguruan.
Istorio bakarrak direla eta, bururatu zait, pertsona eta enpresek, interneten nola ikusi nahi gaituzten erabakitzen dugula, hau edo bestea erakusten dugula, gure errealitatearen zirrikitu estua edo zabala, gure istorio bakarra edo gure hainbat errealitate.
Enpresen kasuan, euren burua aurkezterakoan, ohikoa izaten da zirrikitu estu bat bakarrik zabaltzea eta horrekin uste izatea enpresaren ospe ona lau haizeetara zabalduko dela. Askotan, gainera, zirrikitu horrek ez du apenas desberdintasunik izaten beste enpresek erakusten dutenarekin: oraindik ere, “misión, visión y valores” bezalakoak erruz aurkitzen dira sarean.
Errealitateak aurpegi asko izaten ditu eta bakarra erakusteak (benetakoa denean ere), mesede baino mesfidantza gehiago sortzen duela iruditzen zait, erraza baita horrelakoetan pentsatzea, erakusten duguna baino gehiago ezkutatzen dugula.

Aste honetan, Donostian, Miramonen izan gara Enpresa Digitalak antolatutako kurtsoan: “Enpresa txiki eta ertainaren estrategia Interneten”, Julen Iturbe eta David Sánchez Bote artisauen gidaritzapean. Kurtsoan erabilitako aurkezpena, hemen duzue eskura.

Kurtsoak, interneten egoteko erabakiaren hausnarketarako lagungarria den metodologia bat eskaintzen du. Julenek berak, bere blogean, kurtsoaren aurkezpena eta kurtso amaierako ondorioen berri ematen du.

Gure enpresan, gida honen erabilpena erabili ahal izateko, buru mapa bat egitea erabaki dut. Free mind erabili dut sortzeko eta nahi duenak jaitsi ahal izateko, hona igo dut.

Oso kurtso baliagarri eta gomendagarria egin zait, interneten egotea erabakitzeko orduan, hausnarketarako hainbat bide eskaintzen dituelako. Kurtsokide batzuek aipatu zuten egitasmo honetan erabilgarri diren aplikazio eta tresnen aurre-ezagutza bat beharrezkoa ikusten zutela. Nik uste dut, internet erabiltzeak, tresnak ezagutzera eramaten gaituela, eta internet ezagutzen ez duenak, zaila izango duela kurtso honetan aipatzen diren hainbat kontzeptu ulertzea.

Kurtsoan behin eta berriz errepikatu den ideia bat izan da gauzak pausuz-pausu egin behar direla, bizitzako hainbat ataletan baliagarri den ideia: leku berri batera sartzen garenean, hitz egin aurretik entzun egin behar dela eta, liburu bat idatzi aurretik, beste batzuen liburuak irakurri behar direla.

Gure enpresarako asmoan ere, pausuz-pausuko eskema horretan, gure web 1.0-a ondo eraman arte, nekez saiatu gaitezke beste gutizia batzuekin. Beraz, gurerako, helburu hauek identifikatu ditut kurtsoan:

1. Produktu katalogoaren eguneraketa bermatzea.
2. Hainbat esparrutan ematen diren ekintzen komunikazioa (feriak, aurkezpenak, lortutako eskaerak)
3. Zerbitzuen sustatzea, (LTZ, mantenuak)
4. Berrikuntza bultzatzeko, sare sozialen parte hartzea bultzatzea.

Kurtso honetan, hainbat esparruetan lan egiten duen jendea batu gara; esaten den bezala: “bakoitza ama batena”. Batzuk, aniztasun hau oztopo ikusten badute ere, nik aberasgarria aurkitzen dut. Kirol esparruaren berri izan dugu, eta baita Errumania apur bat gehiago ezagutu ere. Kuriosoa naiz eta… zer egingo diogu ba?